علت اصلی پرز دادن یا گلوله شدن پارچه مازراتی استفاده از الیاف کوتاه ریسیده شده با تاب ضعیف به جای فیلامنتهای ممتد و عدم اجرای فرآیند استاندارد هیتست و تثبیت حرارتی در مرحله رنگرزی است. زمانی که الیاف کوتاه تحت سایش مکانیکی دوخت یا سایش روزمره قرار میگیرند سر آزاد نخ از ساختار پارچه خارج شده و به شکل پرز روی سطح انباشته میشود. برای جلوگیری از خسارت سنگین در زنجیره تولید لازم است تراکم تار و پود میزان بازگشتپذیری کشسان و مقاومت سایشی هر طاقه با تستهای اصطکاک دستی و آزمون کشش موضعی در همان متراژ ابتدایی و پیش از انداختن روی میز برش ارزیابی گردد.
در بازار نساجی و تولیدیهای پوشاک بارها مشاهده شده که یک طاقه پارچه مازراتی از نظر رنگ و آهار ظاهری کاملاً بینقص به نظر میرسد اما پس از برش دوخت و یک بار پوشیده شدن توسط مشتری نهایی سرتاسر مانتو یا کت پر از گرههای ریز یا به اصطلاح دانه برفی میشود. تجربه کارگاهی نشان میدهد که این نقص فنی نه از نوع دوخت است و نه به دمای اتو ارتباط دارد بلکه به طور مستقیم به رفتار ساختاری نخ در چرخه ریسندگی و فرآوری نساجی بازمیگردد.
ریشههای فنی و متریال در پرزدهی زودهنگام پارچه مازراتی
پارچه کرپ مازراتی به دلیل بافت متراکم و ایستایی شکیل خود از پرمصرفترین گزینهها برای کت و شلوار اداری و مانتوهای رسمی است. با این حال ماهیت تولید این پارچه از الیاف پلیاستر تشکیل شده است و رفتار این الیاف در برابر اصطکاک نیازمند بررسی دقیق فنی است.
استفاده از الیاف بازیافتی و منقطع به جای فیلامنت ممتد
بخش عمدهای از پارچههای مازراتی بیکیفیت با استفاده از نخهای اسپان ریسیده شده با الیاف کوتاه بازیافتی تولید میشوند. در این حالت طول الیاف بسیار کوتاه است و تنها عامل در کنار هم نگهداشتن آنها تاب نهایی نخ است. در صورتی که کارخانه بافندگی سرعت بافت را فدای کیفیت تاب نخ کند الیاف کوتاه استحکام پیوندی خود را از دست میدهند. با نخستین سایش فیزیکی انتهای این الیاف از مغز نخ بیرون زده و پدیده پیلینگ یا پرزدهی گلولهای اتفاق میافتد در حالی که پارچههای بافته شده با نخهای فیلامنت تثبیتشده سالها بدون تغییر بافت باقی میمانند.
ضعف در مرحله هیتست و تکمیل پارچه در خط رنگرزی
فرآیند تکمیل حرارتی یا هیتست نقشی حیاتی در مهار پرز پارچه دارد. در ماشینهای تثبیت حرارتی مدرن دمای کنترلشده باعث ذوب مقطعی ریزالیاف سطحی و تثبیت زنجیره پلیمر در ساختار تار و پود میشود. بسیاری از نساجیهای نامعتبر برای کاهش هزینههای انرژی یا افزایش سرعت خط تولید دمای استنتر را کاهش داده یا زمان ماندگاری پارچه در حرارت را کمتر از حد مجاز تنظیم میکنند. حاصل این اقدام خاموش ماندن پتانسیل پرزدهی در طاقه پارچه است که خود را درست در مرحله بعد از استفاده نشان میدهد.
تستهای کارگاهی سریع برای سنجش کیفیت طاقه مازراتی قبل از برش
برش زدن طاقه بدون تست کیفی بزرگترین ریسک مالی برای تولیدکننده لباس است زیرا هیچ طاقهفروشی پس از قیچی خوردن پارچه مسئولیت افت کیفیت را قبول نمیکند. برای جلوگیری از ورود پارچه نامرغوب به زنجیره برش سه بررسی میدانی الزامی است.
تست مالش اصطکاکی با پارچه سفید زبر
یک گوشه از لبه ابتدایی طاقه را بردارید و آن را به مدت شصت ثانیه با یک تکه پارچه متقال خشک یا پارچه زبر دیگر تحت فشار انگشتان دست بسابید. اگر پس از این سایش ممتد ریزدانههای گرد یا تودههای درهمتنیده روی سطح کرپ مازراتی شکل گرفت الیاف به کار رفته در آن پارچه از نوع بازیافتی با تاب ضعیف است و در اولین شستشو پیلینگ شدیدی بروز خواهد داد. پارچه باکیفیت پس از این اصطکاک شدید همچنان بافت صاف و صیقلی اولیه خود را حفظ میکند.
آزمون وزن و ارزیابی گرماژ طاقه
یکی از شاخصهای مستقیم سنجش تراکم الیاف وزن پارچه است. مازراتی استاندارد مناسب مانتو و شلوار باید وزنی معادل سیصد تا سیصد و سی گرم در هر متر مربع داشته باشد. طاقههای کمتراکم که گرماژ آنها زیر دویست و هفتاد گرم است دارای فواصل پود باز هستند و سایش تارها بر روی یکدیگر سبب سست شدن الیاف و ایجاد پرز دائمی میشود. وزن کردن یک قواره یک متری از طاقه پیش از ثبت ورود به انبار سادهترین روش کشف کسری تراکم است.
تست برگشتپذیری بافت و کشسانی مکانیکی
پارچه مازراتی باید در جهت عرض کشسانی کنترلشده داشته باشد و بلافاصله پس از رها شدن به ساختار اولیه بازگردد. اگر با کشیدن پارچه در امتداد پود حس کردید بافت از هم گسیخته شده یا ردهای مات و سفیدی در امتداد تارها باقی میماند نشاندهنده نقص در الاستومر یا بافت ناهمگون است. پارچهای که انعطاف بافتی نامناسبی دارد در نقاط مستعد سایش نظیر زیر بغل و کشاله ران شلوار به سرعت پرز میدهد و افت کیفیت پیدا میکند.

